Kahramanmaraş merkezli depremlerin yol açtığı hasarların giderilmesi ile bölgenin yeniden imar ve inşasına yönelik çalışmalar hız kesmeden sürüyor.
Hazine ve Maliye Bakanlığı da başta uluslararası kuruluşlar olmak üzere, hükümet kuruluşlarından ve ticari bankalardan uzun vadeli ve uygun koşullu kaynak sağlanmasına yönelik çalışmalara devam ediyor.
Bu kapsamda, depremin yaralarını sarmak için bugüne kadar sağlanan dış kaynak tutarı 8,7 milyar dolara yaklaştı.
Söz konusu kaynak, deprem bölgesindeki yatırımların ve reel sektörün desteklenmesi amacıyla kullanılıyor.
Bu finansmanla, deprem bölgesindeki okul ve hastanelerin yeniden yapımı, güçlendirilmesi, konut yapımı, sanayinin geliştirilmesi ve kentsel altyapı hizmetlerinin iyileştirilmesine yönelik projeler destekleniyor.
Ayrıca, reel sektörün finansmana erişimde zorluk yaşamaması, istihdam olanaklarının artırılması, reel sektör yatırımlarının ve nakit ihtiyacının karşılanmasına yönelik projelere kaynak aktarılıyor. Bu sayede makro, küçük ve orta ölçekli işletmeler ile ihracatçı firmalar, uygun koşullu finansman olanakları ile desteklenirken yatırım ve nakit ihtiyaçları da karşılanıyor.
Pek çok alanda finansman sağlandı
Deprem bölgesinin yeniden imarı için sağlıktan tarım sektörüne kadar birçok alan için dış finansman sağlandı.
Buna göre, Dünya Bankasından 2023 yılında Sağlık ile Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği bakanlıkları ile İLBANK tarafından kullanılmak üzere 990,8 milyon dolarlık finansman temin edildi.
Banka, aynı yıl KOBİ’lerin toparlanması ve iş sürekliliğinin sağlanması için KOSGEB’e 450 milyon dolarlık kaynak aktardı.
Avrupa Yatırım Bankası da aynı yıl İLBANK’a yönelik 428,4 milyon dolarlık dış finansmanı onayladı.
Dünya Bankasından 2024’te Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı projeleri için 600 milyon dolar, Tarım ve Orman Bakanlığı projeleri için 241,4 milyon dolarlık finansman temin edildi.
Japonya Uluslararası İşbirliği Ajansınca (JICA) da Sağlık, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği bakanlıkları ile İLBANK’a 387,3 milyon dolarlık finansman sağlandı.
Deprem kapsamında sağlanan dış finansman tutarı 2023-2024 döneminde 5 milyar doları aştı.
Dış finansman 2025’te de sürdü
Bölgenin yeniden imarı ve kalkınması için 2025’te dış finansman temin çalışmaları hız kesmedi.
Bu dönemde Dünya Bankasından 200 milyon avro ve Fransız Kalkınma Ajansından 200 milyon avro olmak üzere 400 milyon avroluk eş finansman temin edildi.
Söz konusu finansmanla, deprem bölgesindeki kırsal konutların yenilenmesi ve yeniden inşası amaçlandı. Bu kaynak Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığına yaklaşık 2 bin 800 kırsal konutun yenilenmesi ve yeniden inşası için aktarıldı.
“Kayıtlı İstihdam Yaratma Projesi” kapsamında Dünya Bankasından Türkiye Kalkınma ve Yatırım Bankası AŞ’ye (TKYB) aktarılmak üzere 500 milyon dolar finansman elde edildi.
Hazine ve Maliye Bakanlığı, 2025’te İslam Kalkınma Bankasından (İKB) deprem bölgesinin yeniden imarı ve kent içi ulaşım projeleri için 200 milyon avroluk uygun koşullu ve uzun vadeli finansman sağladı.
Afet Yeniden İmar Fonu faaliyete geçti
Deprem bölgesinin ayağa kaldırılması amacıyla kurulan Afet Yeniden İmar Fonu, faaliyetlerine 2025’te başladı. Fona, Abu Dhabi Commercial Bank öncülüğünde, Doğan Yatırım Bankasının desteğiyle 485 milyon avroluk uygun koşullu finansman temin edildi.
