Cumhurbaşkanlığı himayesinde, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı uhdesinde ve TÜBİTAK MAM Kutup Araştırmaları Enstitüsü koordinasyonunda düzenlenen 10. Ulusal Antarktika Bilim Seferi kapsamında Sefer Koordinatörü Prof. Burcu Özsoy, 11 Şubat Uluslararası Bilimde Kadınlar ve Kız Çocukları Günü dolayısıyla konuştu.
ABD’de doktora öğrencisiyken 2006’da ilk kez Antarktika’ya ayak basan Burcu Özsoy, o dönemde kutup çalışmalarına katılan Türk bilim insanlarının sayısının, iki elin parmaklarını geçmediğini dile getirerek aradan geçen yaklaşık 20 yılda bu alanda yaşanan değişimin dikkati çekici olduğunu söyledi.
Özsoy, 2010’da Türkiye’ye döndükten sonra kutup araştırmalarının kurumsallaşması için çalışmalar yürüttüğünü, 2015’te İstanbul Teknik Üniversitesi bünyesinde Kutup Araştırmaları Merkezini kurduğunu aktardı.
Bilim kadını Prof. Dr. Özsoy, Türkiye’nin kutup projelerinin 2017’de Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın himayesine alınarak Sanayi ve Teknoloji Bakanlığının koordinasyonunda yürütülmeye başlandığını söyledi.
“Ekibin neredeyse yarısı kadın bilim insanlarından oluşuyor”
Türkiye’nin 10’uncu Antarktika Bilim Seferi’ni icra ettiğini söyleyen Özsoy, bu süreçte 200’ün üzerinde Türk bilim insanının Antarktika’da bilimsel araştırmalar yürütme imkanı bulduğunu kaydetti. Özsoy, mevcut seferlerde görev alan bilim ekibinin neredeyse yarısının kadın bilim insanlarından oluştuğunun altını çizerek “Bu, hakikaten kadınların bilimde ne kadar ön sıraya geçtiğinin çok güzel bir göstergesi.” değerlendirmesinde bulundu.
TÜBİTAK tarafından açılan liseler arası kutup araştırmaları çağrılarına Türkiye’nin dört bir yanından yoğun ilgi olduğunu aktaran Prof. Dr. Özsoy, binlerce proje başvurusu aldıklarını belirtti. Yer bilimleri, canlı bilimleri, fiziki bilimler ve sosyal bilimler olmak üzere, dört ana kategoride değerlendirilen projeler arasından seçilen ekiplerin Antarktika’da saha çalışması yapma hakkı kazandığını ifade eden Özsoy, bu kapsamda liseli öğrencilerin de bilim seferlerine dahil edildiğini söyledi.
“Antarktika’ya giden ilk liseli öğrencilerin tamamı kız öğrencilerden oluşuyor”
Özsoy, bugüne kadar Antarktika’ya giden ilk liseli öğrencilerin tamamının kız öğrencilerden oluştuğuna dikkati çekerek “İlk yıl Antalya’dan, ikinci yıl Samsun’dan üçer liseli kız öğrencimiz seferlerimize katıldı. Bu tablo, kız öğrencilerin bilime olan ilgisinin ne kadar güçlü olduğunu ortaya koyuyor.” dedi.
Kadın araştırmacılar ve akademisyenlerin sahada aktif biçimde yer aldığını vurgulayan Prof. Dr. Özsoy, Türkiye’nin kutup programının uluslararası iş birliklerini de güçlendirdiğini, Türk bilim insanlarının kendi projelerini yürütürken farklı ülkelerden araştırmacılarla ortak çalışmalar gerçekleştirdiğini kaydetti.
“Motivasyonum gençler”
Antarktika’daki zorlu çalışmalarının arkasındaki motivasyona da değinen Özsoy, ilk kez kutuplara gittiğinde 3 yaşında bir çocuğunun olduğunu, bu sürecin hem bilimsel hem de insani açıdan zorlu olduğunu dile getirdi.
Prof. Dr. Özsoy, “İlk Antarktika deneyimimde evladımı geride bırakıp sahada bilim yapmak kolay değildi. Ancak bu süreci başarıyla tamamladıktan sonra Türkiye’ye döndüğümde, Türk bilim insanlarının da kendi ulusal programımızla bu çalışmaları yapmasının ne kadar önemli olduğunu daha iyi gördüm.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’nin kendi kutup programına sahip olmasının en büyük motivasyon kaynaklarından biri olduğunu vurgulayan Özsoy, gençler ve öğrencilerle kurulan bağın kendisini en çok motive eden unsur olduğunu belirtti. Özsoy, “Bugün liseli ve üniversiteli öğrencilerin Antarktika’yla, bilimle ilgili sorular sorması, bu alana ilgi duyması, en büyük motivasyonum. Aslında motivasyonum gençler diyebilirim.” değerlendirmesinde bulundu.
