AB Komisyonu Sözcüsü Thomas Regnier, Brüksel’de düzenlenen günlük basın toplantısında, onay süreci tamamlanan 16 ülkeye ilişkin değerlendirmede bulundu.
Sözcü, her bir plan kapsamında ilgili üye ülkenin Komisyon ile finansman anlaşması imzalamasının zorunlu olduğunu belirterek, bu sürecin tamamlanmasının ardından ödemelerin yapılacağını aktardı.
Bu 16 üye ülkeye yönelik ödeme sürecinin büyük olasılıkla bu yılın nisan ayında başlayacağını kaydeden Regnier, fon aktarımı için biraz daha beklenmesi gerektiğini ifade etti.
Öte yandan Sözcü, henüz onaylanmayan Çekya, Macaristan ve Fransa’nın savunma planlarının ise ayrı ayrı değerlendirildiğini belirtti.
Bu üç plan arasında doğrudan bir bağ bulunmadığını söyleyen Sözcü, her dosyanın ilgili üye devletle vaka bazında ele alındığını, sürecin mümkün olduğunca hızlı ilerletilmeye çalışıldığını dile getirdi.
Fransa’nın planı da beklemede
Fransa’nın planına ilişkin bir soru üzerine Regnier, bu aşamada hiçbir planın reddedilmediğini, ancak bazı dosyalarda ek bilgiye ihtiyaç duyulduğunu belirtti.
Bazı planlarda talep edilen tutarların Komisyon tarafından daha önce onaylanan çerçeveyle tam uyumlu olmadığını ifade eden Regnier, bu nedenle teknik düzeyde bazı düzenlemeler yapılması gerektiğini belirtti.
Regnier, Fransız makamlarıyla yakın işbirliği içinde çalıştıklarına dikkati çekerek, gerekli ilave bilgilerin alınmasının ardından planın değerlendirme sürecinin ilerleyeceğini kaydetti.
SAFE mekanizması
AB’nin Rusya’dan algıladığı tehdit, Ukrayna’da devam eden savaş ve ABD’deki Donald Trump yönetiminin baskıları neticesinde kararlaştırdığı “savunmada 2030 hedefleri”nin parçası olan SAFE, 29 Mayıs 2025’te yürürlüğe girdi.
Buna göre AB ülkeleri, Ukrayna, (Avrupa Ekonomik Bölgesi’ne dahil) Norveç, Lihtenştayn ile İzlanda, 150 milyar avroya kadar kredi kullanarak ortak tedariklere katılabilecek. Bu ülkeler, aynı zamanda birbirlerinin endüstrilerinden de ortak satın alımlar yapabilecek.
Türkiye gibi AB’ye aday ülkeler ve Kanada gibi AB ile anlaşma imzalayan ülkeler de ortak tedariklere katılabilecek ancak imal edilecek bir savunma ürününün bileşenlerinin toplam değerinin yüzde 65’i “Avrupa içinden” (AB ülkeleri, Ukrayna, Norveç, Lihtenştayn ve İzlanda) gelmek zorunda olacak.
9 Eylül’de AB, başvuran 19 üye ülke arasında 150 milyar avroluk savunma fonunun ön dağıtımının yapıldığını duyurmuştu. En yüksek payı 43 milyar 734 milyon avro ile Polonya alırken Fransa’ya 16 milyar 217 milyon avro, İtalya’ya 14 milyar 900 milyon avro pay ayrılmıştı.
Söz konusu ülkeler, ulusal savunma planlarını AB Komisyonuna 1 Aralık 2025 itibarıyla sunmuştu.
