Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu, amatör denizci uygulamalarına ilişkin yazılı açıklama yaptı.
Uygulama eğitimlerinin, amatör denizciliği daha bilinçli ve sistemli bir yapıya kavuşturduğunu belirten Uraloğlu, amatör denizcilik kültürünü güçlendirmek, denize erişimi artırmak ve bu alandaki farkındalığı büyütmek için teorik, online ve pratik eğitimlere, deniz ortamında teknelerde devam edildiğini aktardı. Bu eğitimlerle, vatandaşların denizle buluşmasını kolaylaştırdıklarına, amatör denizciliği daha yaygın hale getirdiklerine, Türkiye Yelken Federasyonu ile yürütülen süreç kapsamında kulüplerin de desteklendiğine işaret eden Uraloğlu, şu değerlendirmelerde bulundu:
“Türkiye Yelken Federasyonu ile Denizcilik Genel Müdürlüğü arasında yapılan uygulama eğitimi protokolü sayesinde, 2025 yılı için elde edilen 47 milyon lira gelir, 80 yelken kulübü arasında paylaştırıldı. Bu kaynak, yelken kulüplerimizin altyapı ve ekipman ihtiyaçları başta olmak üzere, amatör denizcilik faaliyetlerinin geliştirilmesinde kullanılacak. Uygulama eğitimlerinin, daha fazla noktada sürdürülmesi için çalışmalara devam ediyoruz. 2025’te, amatör denizci uygulama eğitimlerinin başladığı 2023 yılına göre, yüzde 44 artışla 27 bin 879 kişiye uygulamalı eğitim verdik. 3 yılda, 22 ilde, 80 lokasyonda, düzenlenen uygulama eğitimlerinde, 70 bin 167 kursiyere ulaştık ve bunların 66 binden fazlasını belgelendirdik.”
Uraloğlu, denizciliği yalnızca bir sektör değil, aynı zamanda bir kültür olarak gördüklerini vurguladı. Bugünün amatör denizcisi olan çocuk ve gençlerin, ileride Türk denizcilik sektörüne ciddi anlamda kalifiye bir insan kaynağı olacağına inandıklarını ve çalışmaları bu yönde sürdürdüklerinin altını çizen Uraloğlu, bu anlayışla eğitimleri yaygınlaştıracaklarını kaydetti.
“Yabancı ülkelerden alınan özel tekne belgelerine, denklik ve doğrulama süreci getirildi”
17 Ocak’ta Resmi Gazete’de yayımlanan, “Özel Teknelerin Donatımı ve Özel Tekneleri Kullanacak Kişilerin Yeterlikleri Hakkında Yönetmelik” ile amatör denizcilik alanındaki uygulamaların yeniden düzenlendiğini anımsatan Uraloğlu, yeni yönetmeliğin belge türlerinden cezalara, eğitimden denklik esaslarına kadar birçok başlıkta önemli değişiklikler getirdiğini hatırlattı. Tekne boyuna göre yetki sistemini devreye alarak amatör denizciliği disipline ettiklerini, eğitim süreçlerini güçlendirdiklerini ve dijitalleşmeyi yaygınlaştırdıklarına dikkati çeken Uraloğlu, yeni yönetmelikle, tek tip “Amatör Denizci Belgesi” (ADB) uygulamasının sona erdiğini, “ADB 10″un 10 metreye kadar özel tekneler için, “ADB 24″ün ise 24 metreye kadar özel tekneler için geçerli olacağını ifade etti. Mevcut belge sahiplerinin, kazanılmış haklarının korunacağını, ancak belgelerinin geçerliliğini sürdürebilmesi için 5 yıl içinde tek sefere mahsus sadece teorik eğitim almaları gerekeceğine değinen Uraloğlu, yeni düzenlemeyle özel yat kavramının da ilk kez yönetmelikte açıkça tanımlandığını, 24 metreden büyük, kamaralı ve özel kullanıma yönelik yatların da denetim ve personel donatımı açısından ticari yatlar gibi değerlendirileceğini aktardı.
Uraloğlu, bu sayede denizlerdeki seyir emniyetinin artırılacağını ve can emniyetinin korunacağını vurguladı. ADB 24 için teorik ve uygulama eğitimlerinin sürelerinin de artırıldığını aktaran Uraloğlu, şunları kaydetti:
“Eğitimi tamamlayan adaylar için sınav tekrarı hakkı, en az 1 gün ara ile tanındı. 18 yaş altı ADB 10 sahipleri, sadece yanlarında ADB 10 sahibi yetişkin varsa tekne kullanabilecek. Özel tekne sahiplerinin eş ve çocuklarına vereceği yetki yazılarında, noter onayı aranmayacak. Bağlama kütüğü ruhsatı ve sicil belgeleri, çevrim içi doğrulanabiliyorsa fiziki belge sunulması istenmeyecek ve böylece denetimlerde tekne sahipleri açısından idari yaptırım doğurabilecek uygulamaların önüne geçilecek. Son 2 yılda alınmış ‘sürücü/gemiadamı olur’ ibareli sağlık raporları, geçerli sayılacak. Yabancı ülkelerden alınan özel tekne belgelerine, denklik ve doğrulama süreci getirildi. Ayrıca bu düzenlemelerle, vatandaşların yurtdışında tekne kullanmasının önü açılacaktır. Yönetmeliğin yürürlüğe giriş tarihi 6 ay ertelenerek hem dijital sistemlerin uyumu hem de paydaşlara uyum süresi tanındı.”
