Yunus Emre Enstitüsü, Türk Dil Kurumu, Marmara Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü, Hazar Üniversitesi ve Azerbaycan Millî İlimler Akademisi iş birliğinde düzenlenecek “100. Yılında Bakü Türkoloji Kurultayı – Anma Toplantısı”, 27-28 Şubat 2026 tarihlerinde Bakü’de gerçekleştirilecek.
1926 yılında Türk dünyasının ortak dil, alfabe ve bilimsel yöntem arayışına yön veren Bakü Türkoloji Kurultayı’nın bilimsel, kültürel ve entelektüel mirasını ele almayı amaçlayan program, Türkoloji’nin yüz yıllık gelişimini tarih, kültür ve edebiyat bağlamında yeniden değerlendirecek.
Tarihî mekânda, tarihî hafızaya vefa
Anma toplantısının, yüz yıl önce ilk kurultayın gerçekleştirildiği ve bugün Azerbaycan Millî İlimler Akademisi Başkanlığı olarak hizmet veren tarihî binada, aynı salonda ve mümkün olması hâlinde aynı saatte başlatılması planlanıyor. Bu yönüyle program, yalnızca akademik bir buluşma değil, aynı zamanda tarihî hafızaya yönelik sembolik bir anlam da taşıyor.
60’tan fazla Türkolog Bakü’de buluşacak
Türkiye, Azerbaycan, Özbekistan, Tataristan, Moldova ve Arnavutluk’tan 60’tan fazla akademisyenin katılımıyla gerçekleştirilecek toplantı, disiplinler arası bir yaklaşımla planlandı. Türk dili, edebiyatı, tarih, kültür ve folklor alanlarında düzenlenecek toplam dokuz panelde Türkoloji’nin güncel yönelimleri ele alınacak.
Program kapsamında; Mahmud Kaşgarlı, Ali Bey Hüseyinzade, İsmail Bey Gaspıralı, Abay Kunanbayoğlu, Mağcan Cumabay, Bekir Çobanzade, Ahmet Caferoğlu, Nesib Bey Yusifbeyli ve Ayaz İshaki adına paneller düzenlenecek. Kurultayda sunulan bildirilerin kitaplaştırılması da planlanıyor.
1926 Kurultayı: Ortak dil ve alfabe arayışının dönüm noktası
26 Şubat – 6 Mart 1926 tarihleri arasında Bakü’de düzenlenen ilk Türkoloji Kurultayı, Türk dünyasında alfabe birliği, ortak terminoloji ve bilimsel koordinasyon arayışının en önemli kilometre taşlarından biri olarak kabul ediliyor. 131 delegenin katıldığı kurultayda Latin alfabesine geçiş ilkesi benimsenmiş; ana dilde eğitim, tarih ve folklor çalışmalarının koordinasyonu gibi stratejik kararlar alınmıştı.
Kurultay, yalnızca akademik bir kongre değil; Türk halklarının kültürel bütünleşmesi ve modernleşmesi açısından da tarihî bir eşik olarak değerlendiriliyor.
Üst düzey katılım
Toplantıya Türkiye ve Azerbaycan başta olmak üzere farklı ülkelerden bakanlar, akademi başkanları, üniversite rektörleri ve uluslararası kuruluş temsilcilerinin katılması öngörülüyor. Program, Türk dünyasında akademik iş birliğini güçlendirmeyi ve Türkoloji alanında yeni yönelimleri tartışmaya açmayı hedefliyor.
Yüz yıl önce Bakü’de atılan ortak bilim ve kültür adımı, bir asır sonra yeniden aynı şehirde ve aynı ruhla ele alınacak.
