Jeotermal Elektrik Santral Yatırımcıları Derneği (JESDER) Başkanı Ufuk Şentürk, JESDER tarafından düzenlenen 9. Türkiye Jeotermal Kongresi kapsamında sektöre ilişkin değerlendirmelerde bulundu.
Türkiye’nin mevcutta 5 bin megavatlık jeotermal enerji potansiyeline sahip olduğunu belirten Şentürk, ülkenin sahip olduğu jeotermal su kaynaklarının işletmeye alıp elektrik üretimi, tarımsal sera ve kurutma tesisi yatırımlarında kullanılması gerektiğini söyledi.
Şentürk, jeotermal kaynaklara yatırımın artırılmasının sürekli hale gelmesi için bazı sorunların çözülmesi gerektiğine işaret ederek “Süper izin mekanizması, hidrojen sülfür gazları, hibrit sistemlerin devreye alınarak jeotermal santrallerinin maliyetlerinin ve risklerinin düşürülmesi gibi sorunların çözülmesi akabinde jeotermal santralleri büyüterek ekonomiye katkı sağlamak zorundayız. Çünkü Türkiye enerji ithal eden bir ülke ve sadece 1800 megavatlık jeotermal enerji santralleri sayesinde yılda 1 milyar dolarlık doğal gaz ve kömür ithalatının önüne geçiyoruz.” diye konuştu.
Jeotermal enerjiyi diğer yenilenebilir enerji kaynaklarından ayıran unsurun kesintisiz üretim yapabilmesi olduğunu vurgulayan Şentürk, “Eğer jeotermal kaynaklardan enerji üretmezsek alternatifimiz doğal gaz ve kömür olur. Devreye aldığımız her 1 megavatlık santral bile Türkiye’nin doğal gaz ve kömür ithalatını azaltıyor.” dedi.
“Türkiye’nin lityum üretiminde (dünyada) lider olma ihtimali var “
Şentürk, Maden Tetkik ve Arama Genel Müdürlüğünün (MTA) Gelişmiş Jeotermal Sistemleri (EGS) test etmeye başladığını belirterek açılan test kuyularının yer altından birbirine bağlanması gerektiğini ve bu işlemin yüksek maliyetli olduğunu anlattı.
Bu sisteme kıyasla daha düşük maliyetli olan tek kuyuyla jeotermal kaynak elde edip yatırıma dönüştürmenin ilk hedef olduğunun altını çizen Şentürk, “Kaynaklarımız yavaş yavaş tükenmeye başladığında enerji fiyatları da artacak ve EGS de daha fizibıl hale gelerek sistemimize dahil olacaktır. Avrupa bunun üzerine çok büyük araştırmalar yapıyor fakat bizim sahip olduğumuz jeotermal kaynaklara sahip değiller. Yenilenebilir enerjinin gelişimi için Avrupa’nın gelişmiş jeotermal sistemleri kurmaya ve çalıştırmaya ihtiyacı var.” değerlendirmesinde bulundu.
Şentürk, jeotermal kaynakların sadece bir enerji kaynağı olmadığını vurgulayarak “Yer altından aldığımız kaynakların içinde bol miktarda nadir mineral olarak adlandırdığımız lityum, sezyum, selenyum gibi kaynaklar da mevcut. Üniversiteler bazında laboratuvar ortamında lityumu elde etmeyi başardık. Sezyum ve selenyum gibi kıymetli minerallerin elde edilmesi için de üniversitelerimiz JESDER işbirliğiyle çalışıyorlar.” ifadelerini kullandı.
Türkiye’de üretilen lityumun artırılabilmesi için mangan madenine ihtiyaç duyulduğunu aktaran Şentürk, şunları kaydetti:
“Türkiye’de maalesef mangan madenleri kapanmış. Tespit edebildiğimiz bir mangan madeni de lityum üretimine uygun değil. Bu yüzden dünya üretiminin yüzde 70’ini yapan Çin’den mangan ithal ediyoruz ancak Çin ithalata sınırlama getirdi ve bizim istediğimiz 2-3 ton manganı 200 kilogramlık paketler halinde taksit taksit gönderiyor. Türkiye’nin lityum üretiminde (dünyada) lider olma ihtimali var. Bizim hesaplarımıza göre mevcut jeotermal santrallerden üretilen suyun içinde yılda 35 bin ton lityum elde edebilecek kapasitemiz var. Bunu elde edersek lityum üretiminde Çin’in önüne geçiyoruz. Çin de bunu istemediği için bize manganı maalesef sakınarak veriyor.”
Şentürk, Türkiye’deki mangan madeni sahipleriyle ve Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğüyle (MAPEG) lityum üretimine uygun mangan madenlerini çalıştırmayı deneyeceklerini sözlerine ekledi.
