“Türkiye-Afrika Stratejik Diyaloğu” çerçevesinde MİA Başkanı Prof. Dr. Talha Köse’nin moderatörlüğünde düzenlenen “Türkiye-Afrika İlişkilerinde Stratejik ve Güvenlik İşbirliği” başlıklı panelde Milli Savunma Bakan Yardımcısı Bilal Durdalı ve Somali Limanlar ve Deniz Ulaştırma Bakanı Abdülkadir Mohamed Nur konuşmacı olarak yer aldı.
Bakan Nur, Afrika’da yer altı zenginliklerinin ve tarımsal arazilerin önemli olduğunu belirterek, tarihsel olarak Afrika kıtasının çok zor zamanlar geçirdiğini anlattı.
Afrika’nın diğer ülkelere karşı koymak için o dönemde yeterli gücü bulunmadığını hatırlatan Nur, Afrika kıtasındaki bölünmelerin bu güç boşluğu nedeniyle yaşandığını ifade etti.
Nur, Türkiye’nin Osmanlı Devleti döneminde de Afrika kıtasına yardımcı olduğunu hatırlatarak, Somali olarak çok uzun bir devlet sistemi süreçleri olmadığını ancak millet olarak çok güçlü bağları bulunduğunu söyledi.
Ülkesinin tarihini aktaran Nur, devlet içerisinde boşluk oluşmaması gerektiğine, aksi takdirde başka aktörlerin ortaya çıktığına işaret etti.
Türkiye’nin ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın Somali’ye verdiği desteğe dikkati çeken Nur, iki ülke arasında bulunan eğitim, güvenlik, askeri işbirliği, ticaret, sağlık ve pek çok alandaki ilişkilere değindi.
Nur, Somali ile Türkiye arasındaki ilişkilerin 2024’te stratejik konuma ulaştığının altını çizerek, ekonomik ve askeri işbirliğini de sürdürdüğünü ifade etti.
“İsrail’in Somaliland’ı tanımasını kabul etmiyoruz”
Nur, İsrail’in Somaliland’ı tanımasının Afrika kıtasına, komşu ve İslam ülkelerine zarar verecek bir adım olduğunu belirterek, “Biz bunu kabul etmiyoruz. Gerçekten Türk kardeşlerimiz de bizim yanımızda duruyor.” dedi.
Somali’nin birliğinin çok önemli olduğunu vurgulayan Nur, kaosun ülkelerine taşınmasının herkes için zararlı olduğunu söyledi.
Nur, Afrika ülkeleri ile Türkiye arasındaki bu güzel yaklaşım ve ilişkinin daha da güçlenmesi gerektiğini kaydetti.
Somali’de uzun yıllardır güvenlik sorunu olduğunu kaydeden Nur, ekonomik istikrar olmadığında güvenlik istikrarının da sağlanamadığını vurguladı.
Nur, Türkiye ile yürütülen ekonomik ve işbirliğinin önemine işaret ederek, Somali’nin ayağa kalkması için en önemli önceliğin güvenlik olduğunu ve ülkenin terörden temizlenmesi gerektiğini söyledi.
Bakan Nur, başta Türkiye olmak üzere ortaklarla bu konuda beraber çalıştıklarını anlattı.
Bakan Yardımcısı Durdalı da Türkiye-Afrika ilişkilerinin son 20 yılda diplomasi, ekonomi, insani yardım, kalkınma işbirliği ve ticaretin ötesine geçerek, savunma ve güvenlik boyutunu da içeren çok boyutlu bir ortaklık çerçevesine dönüştüğünü belirtti.
Türkiye’nin savunma-güvenlik yaklaşımında sınır güvenliğinin de önemli bir yer tuttuğunu anlatan Durdalı, “Malumunuz Afrika kıtasında sınırların çok geniş olması; kıta ülkelerinin pek çok sebepten dolayı maruz kaldığı terör tehditleri, silah ve insan kaçakçılığı ile düzensiz göç gibi çok katmanlı güvenlik tehditlerini beraberinde getirmektedir. Türkiye, sınır güvenliğini yalnızca fiziki kontrol meselesi olarak değil, teknoloji, eğitim ve kurumsal kapasitenin birlikte ele alındığı bütünleşik bir alan olarak değerlendirmektedir.” dedi.
“Savunma sanayisinde ilerleme Afrika ülkeleriyle ilişkilerde önemli bir kapasite artırıcı unsur”
Durdalı, savunma sanayisi alanındaki ilişkilerin de bu sürecin önemli bir boyutu olduğunu belirterek, şunları kaydetti:
“Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde Türkiye’nin yerli savunma sanayisinde kaydettiği ilerleme, Afrika ülkeleriyle ilişkilerde önemli bir kapasite artırıcı unsur haline gelmiştir. Bayraktar TB2 gibi savunma sanayisi ürünleri dış politika aracı haline gelmiş, dış politikada yeni ve daha güçlü bağlar kurmak, savunma ve güvenlik işbirliğini oluşturmak için araç halini almıştır. Başta insansız hava araçları olmak üzere Türkiye’den tedarik edilen silah sistem ve platformlarının kullanım konseptleri ve Türk Silahlı Kuvvetleri personelinin bu alanda edindiği tecrübeler ilgili ülkelerle paylaşılmaktadır.”
Durdalı, Türkiye’nin Afrika’daki savunma ve güvenlik yaklaşımının, tek taraflı veya askeri alana sıkışmış izole bir işbirliğinden ziyade, bütünleşik bir savunma ve güvenlik işbirliğinin en somut örneği olduğunu ifade etti.
Türkiye’nin, savunma-güvenlik işbirliği yürüttüğü tüm ülkelerde askeri eğitim ve kurumsal kapasite geliştirmeyi ön planda tuttuğunu belirterek, “Çünkü bizim açımızdan güvenlik; profesyonel askeri kadroların yetiştirilmesi, doktrinler, kapasitenin geliştirilmesi, güvenlik kurumlarının kurumsal işleyişinin güçlendirilmesiyle doğrudan ilgili bir durum.” diye konuştu.
