“Dünya Otizm Farkındalık Günü” dolayısıyla Sağlık Bakanlığı verilerinden derlenen bilgilere göre, beyin gelişimini etkileyen ve bireyde tekrarlayan davranışlarla kendini gösteren otizm spektrum bozukluğu, nörogelişimsel farklılık olarak ortaya çıkıyor.
Genelde yaşamın ilk yıllarında fark edilen otizm spektrum bozukluğunda, erken tanı ve izlem önemli bir yere sahip oluyor.
Sağlık Bakanlığı tarafından erken tanı, tedavi ve müdahale zincirinin etkin yürütülmesi amacıyla başlatılan Otizm Spektrum Bozukluğu Tarama ve Takip Programı kapsamında, 18-36 ay aralığındaki çocuklar aile hekimleri tarafından düzenli olarak değerlendiriliyor. Risk tespit edilen çocuklar uzmanlara yönlendirilerek randevu süreçleri hızla tamamlanıyor.
Program ülke genelinde kesintisiz sürdürülürken bugüne kadar 3,1 milyon çocuğa tarama gerçekleştirildi. Tarama sonucunda risk tespit edilen çocuklara aile hekimleri ve il otizm koordinatörleri aracılığıyla uzman hekimlerden randevu organizasyonları sağlandı.
ÇÖZGEM’ler 18 ilde hizmet sunuyor
Sağlık Bakanlığı bünyesinde otizm spektrum bozukluğu olan çocuklar için Çok Disiplinli Çocuk ve Genç Ruh Sağlığı Merkezleri (ÇÖZGEM) hizmet veriyor. 18 ilde faaliyet gösteren ÇÖZGEM’lerde hem çocuklara hem de ailelerine tanısal değerlendirme, izlem ve erken müdahale konularında, yetişkinliğe geçiş süreçlerinde destek olunuyor. Bu merkezler, sağlık hizmetlerine ek olarak diğer kurumlardan alınacak hizmetlere de erişimi sağlıyor.
ÇÖZGEM’lerde sağlık hizmeti alan çocuklarda görünen bulguların azaltılması, zihinsel ve sosyal becerilerin kazandırılması amaçlanıyor. Bu desteklere ek olarak hizmet alan çocuk ve ailelerine bakım, spor, istihdam gibi alanlarda hizmet kaynağına erişimi kolaylaştırmak adına da çalışmalar sürdürülüyor.
Otizmli çocuklarda ağız ve diş sağlığı sorunları görülebiliyor
Otizm spektrum bozukluğuna sahip çocuklarda ağız ve diş sağlığı sorunları, beslenme sorunları gibi farklı sağlık problemleri de görülebiliyor.
Sağlık Bakanlığınca, otizm spektrumlu çocuklara, ihtiyaç ve beklentilere uygun olarak destek sağlanıyor. Bu amaçla, ağız ve diş sağlığı hizmet birimlerinde görev yapan diş hekimlerinin bilgi ve yetkinliğini artırmak amacıyla 3 modül ve 12 videodan oluşan “Özel Gereksinimi Olan Bireylerde Dental Tedaviler” eğitim programı hayata geçirildi.
Özel gereksinimli çocuklar için doğru beslenme rutini büyük önem taşıyor
Her çocuk için önemli olan beslenme düzeni, özel gereksinimi olan çocuklar için daha fazla önem taşıyor. Yanlış beslenme rutini, bireyin yaşam kalitesini olumsuz yönde etkileyebildiği için beslenme alanında hizmet veren sağlık çalışanlarına yönelik olarak “Özel Gereksinimli Çocuklarda Beslenme Kitabı” hazırlandı. Farklı disiplinlerden uzmanların hazırladığı bu kitaptan yola çıkılarak “Özel Gereksinimli Çocuklarda Beslenme Eğitim Programı” oluşturularak sağlık çalışanlarının erişimine sunuldu.
